KSR nr 9 „Sprawozdanie z działalności” poradnik krok po kroku, część 6

VI. 23 SzD przedstawia długoterminową wizję działalności oraz misję jednostki (…)

Komentarz – warto wstępnie zdefiniować i sprecyzować czym jest misja i wizja spółki, gdyż to zagadnienie często jest przedstawiane mylnie, co może wprowadzić w błąd odbiorców sprawozdania.

Misja spółki – definiuje podstawy jej istnienia, przedstawia główne zadania i wartości, oferowane jej interesariuszom. Podstawowe pytania, na które odpowiada misja, to:

  1. po co istnieje nasza spółka?
  2. Jakie podstawowe potrzeby rynkowe zaspokajamy?
  3. Jaka jest wyjątkowość (wartość dodana), którą oferujemy?

Misja dotyczy przyszłości. Jest sprecyzowaną informacją, która stawia konkretne cele i wyzwania zarówno dla zarządu, jak i pozostałych pracowników. Ważne, by misja spółki nie była zdefiniowana zbyt szczegółowo. Dlaczego? W przypadku zmiany sytuacji ekonomicznej misja nie powinna być w kontrze np. z planowaną dywersyfikacją przychodów przedsiębiorstwa lub wkroczeniem na zupełnie nowe rynki. Sęk w tym, by przy jej tworzeni zachować zdrowy rozsądek i dystans do skrajności. Gdy sformułujemy ją zbyt wąsko, może nas ograniczać. Zbyt szerokie ujęcie misji niewiele powie o realnej działalności spółki.

Reasumując – misja to podstawa do budowania strategii spółki. Gdy nie wiemy, w jakie miejsce chcemy dojść w perspektywie czasu oraz co chcemy osiągnąć, nie stworzymy szczegółowej „mapy drogowej”,

Wizja spółki – to jej obraz w przyszłości. To cel i marzenie, do realizacji którego dąży przedsiębiorstwo. Wizja motywuje i pomaga rozwinąć spółkę w określonym kierunku. Jej posiadanie ułatwia odpowiedź na pytanie – jak nasza spółka będzie wyglądać za 3,5,10 lat? W którym miejscu będziemy? Sformułowanie wizji w istotny sposób pomaga zbudować strategię spółki.  Wizja powinna być:

  1. ambitna, stawiająca wyzwania, ale realistyczna (możliwa do osiągnięcia),
  2. konkretna (z mierzalnymi wskaźnikami),
  3. dostosowana do branży, w której działamy oraz specyfiki spółki/grupy.

Regulator zwraca uwagę, by misję i wizję przedstawiać w sposób umożliwiający zrozumienie priorytetów działań oraz określenie, jakie zasoby są kluczowe do osiągnięcia zakładanych celów. Kolejny raz kładzie się nacisk na cytowaną przez nas powyżej kwestię – pozwól mi zrozumieć, na czym polega Twój biznes!

Gdy zrozumiem, zaciekawisz mnie. Gdy będę zainteresowany – szansa na moją inwestycję rośnie.

Ważne, by podać wskaźniki, którymi będziemy mierzyć realizację zakładanych celów. Warto wyjaśnić naszym interesariuszom, jak będzie wyglądała ewaluacja oraz w jakich trybach będą realizowane pomiary (np. ex-ante – ocena/analiza stanu wyjściowego /przed realizacją/, ex-post – ocena stanu/zjawiska po podjęciu konkretnych działań etc).

VI. 27 W przypadku, gdy jest to istotne dla oceny sytuacji lub oczekiwanego rozwoju jednostki, SzD przedstawia informacje na temat ryzyka związanego z posiadanymi przez jednostkę instrumentami finansowymi (…)

Komentarz – ryzyko związane z posiadanymi przez emitentów instrumentami finansowymi jest dokładnie analizowane przez giełdowych regulatorów już od kilku lat. W ostatnim kwartale 2009 r. Komisja Nadzoru Finansowego wystosowała pismo do emitentów, dotyczące w kwestii uszczegółowienia posiadanych przez spółki kontraktów walutowych typu forward. Niniejsza akcja powstała na bazie trudnej sytuacji finansowej wielu spółek, które w swych raportach okresowych oraz bieżących (jako informacje poufne) nie informowali rynku kapitałowego o posiadanych ryzykownych derywatach, co skończyło się potężnymi stratami finansowymi wielu podmiotów. Niniejsze zdarzenie było szeroko komentowane w prasie branżowej oraz mediach elektronicznych zajmujących się rynkiem kapitałowym.

W analizowanym punkcie regulator rozwija temat informowania rynku o podejmowanym ryzyku, kładąc nacisk na omówienie następujących aspektów:

  1. rodzaj ryzyka, na jakie jednostka jest narażona w związku posiadaniem instrumentów finansowych (ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe – zmiany cen, ryzyko istotnych zakłóceń przepływów pieniężnych oraz utraty płynności finansowej) – reasumując: chodzi o dokładne opisanie ryzyk finansowych,
  2. przyjęte cele i metody (w tym narzędzia) zarządzania ryzykiem, na które jednostka jest narażona w związku z posiadaniem instrumentów finansowych (…) – opisane powinny zostać metody identyfikacji i pomiaru ryzyka (charakter działań ewaluacyjnych). Regulator kładzie również nacisk na opis zabezpieczania istotnych rodzajów planowanych transakcji, dla których emitent stosuje rachunkowość zabezpieczeń; charakter zabezpieczanego ryzyka, rodzaj używanych instrumentów zabezpieczających, działania monitorujące ryzyko.

VI. 28 Jeżeli organy uprawnione do kontroli lub nadzoru działalności jednostki stwierdziły naruszenie przez nią przepisów prawnych mające istotny wpływ na jej sytuację, jednostka informuje o tym fakcie w SzD oraz opisuje wynikające z tych naruszeń skutki, a także działania, jakie podjęto lub są podejmowane w celu ich uniknięcia (…)

Komentarz – w tym przypadku emitent powinien szczegółowo przedstawić informacje o prowadzonych w danym okresie postępowaniach administracyjnych i sądowych oraz ich wyniku (jeżeli jakaś decyzja została już podjęta – niezależnie od instancji). Jeżeli postępowanie nadal jest w toku, warto przedstawić szanse na jego pozytywne rozstrzygnięcie (jeżeli to możliwe i nie wprowadzi w błąd interesariuszy). W przypadku gdy spółka jest zaangażowana w postępowanie sądowe wynikające z zawartej umowy (bądź umów), może w sprawozdaniu z działalności zawrzeć informacje o tym fakcie, jeżeli uzna, iż rozstrzygnięcie tego sporu w istotny sposób wpłynie na jej sytuację rynkowo – finansową.

VI. 30 SzD przedstawia za pomocą stosownych mierników finansowych i niefinansowych (w tym operacyjnych), wraz z ich opisem i analizą, najistotniejsze informacje o przebiegu realizacji celów jednostki w okresie sprawozdawczym oraz sytuacji finansowej (rentowność, płynność, sytuacja majątkowa i finansowa) na koniec tego okresu, przewidywanym jej rozwoju, w porównaniu z danymi za poprzedni okres lub okresy.

Komentarz – zasygnalizowane powyżej informacje w istotny sposób wpłyną na jakość sprawozdania z działalności oraz ułatwią interesariuszom podjęcie ew. decyzji inwestycyjnej. Warto rozważyć wydłużenie okresu porównawczego (3 do 5 lat wstecz), nie ograniczając się jedynie do podania wyniku za półrocze/rok ubiegły. Informacje o realizacji celów ułatwiają poznanie czynników bezpośrednio wpływających na wynik spółki/grupy jak również pomagają wykazać związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy osiągniętymi wynikami, a ustalonymi wcześniej celami. To dobry materiał wyjściowy dla analityka, wydatnie pomagający w śledzeniu zaistniałych tendencji oraz trendów.

VI. 31 (…) celowa jest prezentacja w SzD wyników działalności w poszczególnych sferach rozwoju: ekonomicznej (finansowej), środowiskowej (wpływu na środowisko naturalne)i społecznej

Komentarz – w podanym punkcie regulator zaznacza, iż tyczyć się on powinien jedynie „niektórych jednostek”, jednakże stoimy na stanowisku, iż dobrą praktyką jest przyjęcie tego założenia niezależnie od specyfiki i branży danego emitenta. Warto rozważyć rozbudowanie sprawozdania z działalności o część opisującą działania CSR jednostki (społeczna odpowiedzialność biznesu) oraz praktyki mające na celu ochronę środowiska naturalnego (wysoce wskazane w przypadku emitentów działających w branży paliwowo – energetycznej , ciężkim przemyśle i innych obszarach, w których realizacja celów biznesowych może negatywnie oddziaływać na środowisko naturalne). Jakie informacje warto podać zdaniem regulatora?

  1. gospodarowanie zasobami i składnikami przyrody,
  2. wpływ na środowisko naturalne,
  3. podejmowane działania proekologiczne,
  4. ponoszone opłaty środowiskowe i pozostałe koszty ochrony środowiska,
  5. opis kampanii społecznych podejmowanych w okresie sprawozdawczym.

VI. 34 Aby ułatwić zrozumienie sytuacji jednostki i umożliwić przeprowadzenie analiz długookresowych, jednostka może – w razie np. przejęć, połączeń lub podziału – podać w SzD informacje finansowe pro-forma (…)

Komentarz – ww. informacje finansowe typu pro-forma (czyli hipotezy) przedstawiają dane porównawcze, sporządzone zgodnie z polityką rachunkowości która obowiązuje daną jednostkę. Należy wyraźnie zaznaczyć, iż to dane pro-forma (nie ostateczne), a ich prezentacja ma jedynie cel ilustracyjny, a nie realny.

VI. 36 Jeżeli jednostka informuje użytkowników o swoich zamierzeniach i celach (np. poprzez media), wskazane jest zawarcie takich informacji również w SzD (…)

Komentarz – warto jednoznacznie podkreślić – nie tylko jest to wskazane, ale powinno być obowiązkowe, jeżeli pragniemy uniknąć przykrej korespondencji z Komisją Nadzoru Finansowego. Jakiekolwiek działania precyzujące nasze cele i zamierzenia, które zamierzamy ogłosić światu za pomocą mediów (prasowych, elektronicznych etc), by być w zgodzie z polskim prawem, najpierw musimy opublikować je poprzez system ESPI jako informację poufną. Zawsze. Inaczej narażamy się na surowe kary giełdowego regulatora. Należy na to wyjątkowo uczulić zarząd, radę nadzorczą i pozostałych decydentów spółki, by przypadkowo nie sprowokowali takiej sytuacji. Media lubią „ciągnąć za język”. To ich prawo – wiedzieć jak najwięcej. Zadaniem managera IR jest minimalizowanie ryzyka do akceptowalnego poziomu. Każdą tego typu informacje warto rozwinąć na łamach okresowego sprawozdania z działalności, ew. rozszerzyć o dodatkowe okoliczności, które mogły zaistnieć w danym okresie sprawozdawczym. Przypominamy również, że jeżeli zmieniają się okoliczności zdarzenia, które przekazaliśmy oficjalnie systemem ESPI rynkowi kapitałowemu,  musimy opublikować kolejny, aktualizujący sytuację raport bieżący tuż po zaistnieniu tych zmian (do 24 godzin). Najczęściej sporo wcześniej, niż podejmujemy pracę nad sprawozdaniem z działalności.

VI. 37 Kierownik jednostki przedstawiając przewidywania i oczekiwania dotyczące rozwoju jednostki, omawia zarówno pozytywne, jak i negatywne trendy, wyraźnie wskazując czynniki zależne i niezależne od jednostki (…)

Komentarz – mamy wiele możliwości w przypadku opisywania tego punktu. Dane możemy przedstawić na łamach estetycznej tabeli (grupując czynniki na które mamy wpływ w jednej rubryce, a w drugiej podając te niezależne od nas), bądź w postaci osobnego punktu, który rozbudowujemy  o dwa podpunkty (czynniki zależne, czynniki niezależne). Ostateczny kształt prezentacji danych zależy jedynie od naszej kreatywności i swobody działania. Warto dodać, iż opis perspektyw jednostki musi być realistyczny i opisywać zamierzenia realne do osiągnięcia.

VI. 38 Jeżeli z uwagi na warunki makroekonomiczne niepewność co do przyszłości jest nietypowo wysoka, co powoduje, że możliwości prognozowania są znacznie ograniczone, jednostka nie prezentuje konkretnych informacji dotyczących perspektyw. W takich przypadkach opisuje się w SzD ową niepewność i jej wpływ na zdolność jednostki do prognozowania oraz wpływ na wyniki działalności i sytuację finansową.

Komentarz – w opisywanej sytuacji warunki makroekonomiczne stają się istotnym czynnikiem ryzyka, które musimy szczegółowo opisać. Sam punkt „perspektywy rozwoju” w danym przypadku będzie ograniczony do minimum. Istotne informacje, które w tej sytuacji musimy podać na jego łamach będą w dużym stopniu ograniczone do analizy niniejszego ryzyka, działań, które podejmujemy w celu jego zminimalizowania oraz zakładanego efektu, który wyniknie z ich realizacji  (przynajmniej w perspektywie najbliższego kwartału).

Dziękuję za lekturę tego obszernego poradnika. Mam nadzieję, że chociaż w części stanie się dla Was inspiracją i pomoże rozbudować Wasze okresowe sprawozdania z działalności o dodatkowe informacje jeszcze przed obligatoryjnym zaistnieniem tego obowiązku.

Warto wyjść przed szereg, bo świat należy do odważnych! Powodzenia!

Grzegorz  Surma

Print This Post Print This Post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

11 − six =