Konferencja „Wnioski z raportów niefinansowych za rok 2017” – nasza relacja

Rok 2017 dla wielu emitentów był pierwszym rokiem, w którym mieli obowiązek zmierzyć się z nowym obowiązkiem informacyjnym – raportowaniem niefinansowym. Jakie wnioski możemy wysnuć, oceniając pierwsze raporty? Temu zagadnieniu poświęcono dużą konferencję Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych. Zapraszamy do zapoznania się z naszą relacją!

Konferencję otworzył Piotr Biernacki, wiceprezes SEG oraz prezes Fundacji Standardów Raportowania, który przywitał przybyłych gości. Pierwszy blok poświęcono kwestiom analitycznym i statystycznym. Warto podkreślić, iż dominują podmioty z sektora  produkcji przemysłowej i budowlano – montażowej (43 raporty), dobra konsumpcyjne (34 raporty), chemia i surowce (19 raportów), finansów (17 raportów), handlu i usług (15 raportów).

Kolejna sesja poświęcona była kwestiom środowiskowym na łamach raportów niefinansowych. Prelegentem w dyskusji był Piotr Wójcik, analityk rynku energetycznego (Fundacja Greenpeace Polska), rozmowę prowadziła Magdalena Raczek – Kołodyńska (wiceprezes SEG)

Główne obszary wpływu spółek na środowisko

Piotr Wójcik – analizujemy raporty spółek i raportowanie środowiskowe. Spółki różnie podeszły do tego raportowania. Cześć tych raportów jest bardzo ogólna (duża grupa kapitałowa opisująca wpływ na środowisko na dwóch stronach itd.). Zdaniem prelegenta brakuje zaprezentowania wyników stosowanych polityk, jak również możliwości ich monitorowania. Pojawiają się też błędy – przykładowo: opisywany model biznesowy ma często kształt opisu produktów, prezentacji oferty, natomiast nie prezentuje cyklu życia produktu, usługi, procesów, które zachodzą w przedsiębiorstwie, a to właśnie one determinują wystawienie firmy na ryzyko, jak również wpływ na środowisko i to, jak środowisko może wpłynąć na biznes w przyszłości.

Polityki środowiskowe

Prelegent stwierdził, iż w większości przypadków stosowane polityki zostały wymienione jedynie z nazwy. Zabrakło szerszych informacji, np. co do celów takiej polityki, procedur należytej staranności które są regulowane taką polityką, podstawowych mierników, pozwalających na śledzenie wdrożenia tej polityki, monitorowania postępów jej wdrażania. Należy również pamiętać o praktycznym stosowaniu zasady „stosuj lub wyjaśnij”. Spółki piszą, iż nie mają danej polityki albo jej nie stosują bo uważają, iż nie mają znaczącego wpływu na środowisko, jednakże nie opisują, dlaczego taka polityka nie została wdrożona i stosowana. Jeżeli z jakichś powodów nie mamy danej polityki, warto to wyjaśnić, bo to istotna informacja dla interesariuszy naszego raportu.

Branże

Wiele z nich jest świadomych swego negatywnego wpływu na środowisko, ale i tam można znaleźć braki. W raportach spółek zabrakło zaprezentowania oddziaływania pośredniego na środowisko, kompletności w zakresie raportowanego wpływu, w szczególności odniesienia się do procesów, do cyklu życia produktu, zabrakło również pełnego wdrożenia i opisania zasady „stosuj lub wyjaśnij”.

Energia i paliwa

Kolejny z konferencyjnych paneli poświęcono kwestii energii i paliw. Piotr Biernacki dyskutował z Markiem Amrozy (Prokurent, Narodowa Agencja Poszanowania Energii)

Marek Amrozy – wśród maruderów możemy znaleźć branże nisko energochłonne (np. usługi), ale co ciekawe, również szpitale i przychodnie (mimo że zużycie energii w szpitalach jest istotnym aspektem prowadzonej działalności). 22% raportujących spółek dostało od nas 0 punktów – w tych kategoriach, które ocenialiśmy, nie doczytaliśmy żadnej miarodajnej informacji z tego zakresu dla inwestora.

Mierniki i wskaźniki zużycia paliw i energii

W opinii prelegenta w analizowanych raportach brakowało konkretów. W zamian pojawiały się jedynie ogólne deklaracje. To dobrze, że spółka deklaruje, iż zamierza zwiększać swą efektywność energetyczną, jednakże należy również pokazać plan działań. Co zamierzamy zrobić, by tę efektywność zwiększać? Samo pokazanie planów też jest niewystarczające, warte je poprzeć jakąś alokacją zasobów.

Prawa człowieka

Beata Faracik (Polski instytut Praw Człowieka i Biznesu) – w analizowanych raportach pojawiało się niewiele informacji na ten temat. Są dostępne standardy wskazujące to, co powinno się znaleźć w takich raportach,  jak zarządzać kwestiami praw człowieka i biznesu. Spółki często informują, że przestrzegają praw człowieka, że nie muszą mieć procedur, gdyż odwołują się do przepisów prawnych, które to regulują itd. Niewiele firm raportuje szerzej ten temat. Firmy często mają problem z rozróżnieniem pomiędzy prawami człowieka a społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw. Podobnie jest z podejściem do oceny ryzyka. By móc raportować kwestię praw człowieka, należy przeanalizować swój wpływ na realizację praw człowieka poszczególnych grup interesariuszy. Gdzie, na co, na jakie prawa mamy wpływ, gdzie je naruszamy, gdzie istnieje ryzyko naruszenia itd.

Kodeksy etyki

Urszula Baranowska (ekspert ds. Sustainability, MATERIALITY) – za politykę uznaję element wpisany w strategię biznesową. To deklaracja spółki realizacji w danych obszarze pewnych celów wynikających ze strategii biznesowej. Kodeks etyki jest bardziej procedurą, informacją, w jaki sposób realizujemy swoje działania, budujemy swoje relacje z interesariuszami, jak budujemy swój biznes pod kątem etyki. Polityka bardziej mówi o tym, co chcemy zrobić, a kodeks w jaki sposób (dotyczy codziennych zachowań, codziennych czynności pracowników).

Piotr Biernacki stwierdził zatem, iż kodeks etyki nie ma zatem konkretnych celów, a polityka skoro wynika ze strategii biznesowej, powinna być w pewien sposób opomiarowana?

Dokładnie o to chodzi – potwierdziła prelegentka.

Polityki występują zatem w obszarach, które są wymuszone przez inne uwarunkowania np. prawo, wymagania giełdy, dobre praktyki, systemy ISO. Pojawiają się zatem polityki compliance, środowiskowe, antykorupcyjne, antymobbingowe, BHP, środowiskowe. W części raportów nie zbadano również poziomu istotności, a przecież nie wszystkie ww. obszary  są tak samo istotne dla wszystkich spółek.

Oświadczenia i informacje niefinansowe w raportach rocznych

Piotr Rybicki (prezes nadzorkorporacyjny.pl, biegły rewident, szkoleniowiec) –  będę mówił z perspektywy czytających raporty. To zupełnie inna perspektywa niż z punktu widzenia osób je tworzących. Mało kogo interesuje pojęcie istotności itp. kwestii. Mam wrażenie, że to sprawozdanie tworzymy głównie dlatego, by uniknąć  konsekwencji niewypełnienia obowiązku informacyjnego. Która forma tego dokumentu jest lepsza? Oświadczenie czy element sprawozdania zarządu? Nie ma znaczenia. Dla kogoś, kto bierze raport niefinansowy do ręki nie ma znaczenia, jak ono zostało stworzone, na jakiej podstawie etc. Spółki w trakcie przygotowań zapomniały często, że ktoś te dokumenty będzie potem czytał. Ale paradoksalnie nie jest to wina tych spółek. Nikt już nie jest w stanie przeczytać tak obszernych, kilkusetstronicowych raportów rocznych, w tym uzupełnionych o kilkadziesiąt stron sprawozdania niefinansowego. Oczywiście, pomijam zespół tworzący raporty, który czyta je wielokrotnie z przyczyn oczywistych.

Ten rok był pierwszym rokiem nowego obowiązku dla wielu podmiotów. Raporty, które w jego konsekwencji powstały nie są zatem do końca prawidłowe. Warto zatem, by w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat te raporty stały się użyteczne. Pierwszy rok nowych obowiązków traktuję jako rok nauki dla wszystkich. Jeżeli ta przejrzystość się nie pojawi, to takim raportem będzie zainteresowanych coraz mniej osób, oprócz organu nadzoru.

W trakcie swego wystąpienia prelegent podkreślił również rolę członków Rady Nadzorczej. Jego zdaniem członkowie Rady to często jedyne osoby w spółce, które są w stanie spojrzeć na raporty niefinansowe „innym okiem” niż ich twórcy – osoby zaangażowane technicznie i operacyjnie w jego przygotowanie. Wówczas często nie widzi się już własnych błędów.

Użyteczność raportów niefinansowych

Maciej Antosik (Wiceprezes Zarządu, dyrektor finansowy, Fundacja Auschwitz Birkenau) – na łamach raportów niefinansowych całkiem dobrze i szczegółowo zaprezentowano dane dotyczące polityki zatrudnienia, ładu korporacyjnego i inne, klasyczne zagadnienia związane z  CSR-em, związane ze strukturą spółki, te, które zawsze są historycznie prezentowane.

W wielu przykładach analizowanych przez nas raportów zarządy spółek odnosiły się do kwestii mobbingu, praw pracowniczych, była mowa o politykach, kodeksach etycznych, które faktycznie istnieją, jednak z poziomu osoby czytającej raport dojście do tych informacji w sposób uporządkowany i jednoznaczny sprawia trudność. To ocena warstwy komunikacyjnej.

Co poprawić? Warto uporządkować te informacje.  

Nadzór nad raportowaniem niefinansowym

Piotr Biernacki (prezes Fundacji Standardów Raportowania) – kwestię raportowania niefinansowego nadzoruje Departament Spółek Publicznych (KNF) w tym również kwestię raportów okresowych, bieżących, informacji poufnej i MAR. Jakie sankcje regulator może nałożyć w przypadku uchybień w kwestii raportów niefinansowych. Podobne, jak w raportach rocznych (do jednego miliona zł na członka zarządu, do pięciu milionów zł na spółkę, 50 tys. zł na członka Rady Nadzorczej).

Piotr Biernacki zasygnalizował kilka głównych obszarów w raportach, nad którymi warto popracować, w tym:

  • podmiotowy zakres raportu (spółka, która musiała opublikować sprawozdanie niefinansowe dotyczące zarówno jednostki dominującej, jak i całej grupy, a zrobiła to na łamach jednego dokumentu. Nie było to przejrzyste i nie wiadomo do końca, kiedy spółka pisze o jednostce dominującej, a kiedy o grupie); spółka sporządza raport jedynie dla grupy i nie wiadomo, czy informacje zawarte na jego łamach dotyczą całej grupy, czy jedynie wybranych spółek grupy itd.
  • przedmiotowy zakres raportu (selektywność w prezentowaniu danych, w tych dot. efektywności energetycznej głównej siedziby, pomijanie w tej kwestii wielu punktów w których spółka realnie świadczy swoje usługi – być może to jest nieistotne, ale nie wynika to bezpośrednio z raportu.
  • brak wskaźników względem mierników.
  • Wskaźniki dla grupy prezentowane na podstawie danych zebranych z części spółek i nie bywa to wyraźnie zaznaczone

Grzegorz Surma

Print This Post Print This Post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

two × three =