„Komitet audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków” – recenzja książki

Komitet Audytu w spółkach publicznych wprowadzono na mocy ustawy  z dn. 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym. Mimo wprowadzenia ww. ustawy, nie zaistniała na polskim rynku profesjonalna pozycja – kompendium wiedzy prowadzące spółkę „za rękę” w procesie tworzenia komitetu audytu. Wszystko zmieniło się w 2011 r. – od tego czasu dostępny jest kompletny, przystępnie napisany i dobrze zredagowany podręcznik „Komitet Audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków”. Zapraszamy do zapoznania się z naszą recenzją!

Komitet Audytu krok po kroku

Podręcznik krok po kroku wprowadza spółkę w zagadnienie komitetu audytu. W części pierwszej „Funkcjonowanie komitetu audytu” autorzy dokładnie omawiają m.in. 10 pierwszych kroków, które spółka powinna zrealizować by utworzyć dobry komitet audytu. W niniejszym rozdziale zaprezentowane zostały m.in potencjalne korzyści wynikające z powołania ww. struktury (m.in. pozytywny wpływ na kwestię bezpieczeństwa, unikania potencjalnego ryzyka, polepszenie procesu sprawozdawczości finansowej i systemu kontroli wewnętrznej etc.). Podręcznik kompleksowo omawia rolę komitetu, umocowanie w dokumentach spółki, proces przygotowywania regulaminu komitetu, procedurę wyboru członków, kompetencje, które powinny charakteryzować przewodniczącego komitetu audytu itd.

Można stwierdzić, iż komitet audytu jest narzędziem Rady Nadzorczej w spółce giełdowej. To organ powołany do wykonywania określonych zadań, w tym monitorowania następujących zagadnień: procesu sprawozdawczości finansowej, skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, procesu zarządzania ryzykiem, audytu wewnętrznego, wykonywania czynności rewizji finansowej, niezależności biegłego rewidenta – ważne, by członkowie komitetu audytu brali udział  w opiniowaniu i wyborze podmiotu badającego sprawozdanie finansowe.

Autorzy podręcznika zwracają uwagę na fakt, iż komitet audytu nie ma uprawnień decyzyjnych, jedynie wydaje rekomendacje i zalecenia dla rady nadzorczej, ponadto nie podejmuje decyzji wiążących dla zarządu. Jednakże na etapie tworzenia regulaminu komitetu nie należy ustanawiać jego kompetencji niejako w opozycji do działań zarządu, by nie tworzyć zbędnych antagonizmów i niechęci, które mogą wpłynąć negatywnie na przyszłą współpracę. Nie znaczy to oczywiście, że komitet jest strukturą podległą i ulega wpływowi zarządu – naruszyło by to znacznie niezależność jego członków.

Kompetencje finansowe Członka Komitetu

Warto pamiętać, iż zgodnie z zaleceniami „ustawy o biegłych (…)” by przynajmniej jeden z członków komitetu posiadał wysokie kompetencje w dziedzinie rachunkowości finansowej. Co to oznacza w praktyce? Posiadanie tytułu biegłego rewidenta, stopnia naukowy z tej dyscypliny, wieloletniego doświadczenia w roli dyrektora finansowego etc. Przy omawianiu kryterium niezależności jednego z członków komitetu wynikającego z „ustawy o biegłych” należy wspomnieć o istotnym przeoczeniu ustawodawcy, który to kryterium niezależności zdefiniował jako: brak posiadania akcji spółki lub jednostki z nią powiązanej, nieuczestniczenie w przygotowywaniu sprawozdania finansowego lub w prowadzeniu ksiąg rachunkowych spółki w ciągu ostatnich 3 lat oraz brak pokrewieństwa z osobami będącymi członkami organów spółki. Dr Raimondo Eggink, jeden z ekspertów zaangażowanych przy tworzeniu podręcznika słusznie stwierdził, iż ten zapis wprowadza kuriozalną możliwość dopuszczenia do członkostwa w komitecie audytu pracownika spółki, który zgodnie z ww. kryteriami jak najbardziej spełniałby kryteria niezależności, co byłoby kompletnym nieporozumieniem. W tym przypadku ważny jest zdrowy rozsądek członków Rady Nadzorczej.

W książce można znaleźć interesująco opisaną procedurę wprowadzenia nowych członków komitetu audytu w ich obowiązki służbowe (autorzy słusznie postulują przygotowanie tzw. starter – packa, tj. pakietu informacyjnego zawierającego najważniejsze informacje nt. spółki, w tym m.in. charakterystykę działalności, jej główne produkty, kontrahentów, konkurentów, strukturę organizacyjną i decyzyjną, sposób organizacji procesu sprawozdawczości finansowej w spółce, procedury zarządzania ryzykiem, regulaminy, wyniki badań rocznej i półrocznej sprawozdawczości biegłych rewidentów etc.).

Organizujemy pracę Komitetu Audytu

W kolejnych rozdziałach podręcznika omówiona została organizacja pracy komitetu audytu i 10 najważniejszych zasad skutecznej pracy komitetu. Zaprezentowane zostały korzyści wynikające z dobrej współpracy komitetu z zarządem i radą nadzorczą spółki. Od jakości tej współpracy wprost zależy skuteczność działań komitetu audytu. Ponadto, dobrym standardem jest zapisanie minimalnej liczby posiedzeń w regulaminie komitetu. Autorzy rekomendują co najmniej cztery spotkania w skali roku (w odpowiednim terminie przed sprawozdawczością okresową). Jeżeli w spółce dzieje się coś ważnego (sytuacja kryzysowa etc.), liczbę spotkań należy zwiększyć. Autorzy rekomendują również kontakt zdalny: mail, telekonferencje. Nie każdy przypadek ma newralgiczny charakter, pewne ustalenia można uczynić również zdalnie, co w istotny sposób wpływa na przyspieszenie procesu decyzyjnego.

W ostatniej części kompendium autorzy szeroko omawiają najważniejsze zadania które stoją przed komitetem audytu: sprawozdawczość finansową, zarządzanie ryzykiem, zagadnienie kontroli wewnętrznej, audyt wewnętrzny oraz proces badania sprawozdań finansowych. Każde z ww. zagadnień zostało omówione w sposób wyczerpujący i prostym językiem. Nawet osoba nie mająca kompetencji w dziedzinie finansów i rachunkowości może wiele wynieść z lektury niniejszej pozycji. To naszym zdaniem najważniejszy atut podręcznika. Drugim, nie mniej ważnym jest komplet 16 załączników (od propozycji regulaminu komitetu audytu, planu pracy, przez przykładową mapę ryzyka finansowego w spółce, kwestionariusze aż po stanowisko w sprawie sugerowanych zmian w ustawie o biegłych rewidentach). Niniejsze materiały mają dużą wartość praktyczną dla osób bezpośrednio odpowiadających w spółkach za prawno – organizacyjną stronę wdrażania i funkcjonowania komitentów audytu, jak i dla potencjalnych członków tego komitetu.

Podsumowując – świetna pozycja, którą przeczytaliśmy z wielkim zainteresowaniem. Nieoceniona dla praktyka, osoby zainteresowanej wejściem do komitetu audytu oraz dla IR-owca na co dzień współpracującego z działem prawnym. Na dzień dzisiejszy to jedyny podręcznik tego typu. Nasza ocena 9/10

Plusy

– tematyka

– strona merytoryczna i edytorska

– załączniki

 – dostępna wersja elektroniczna

Minusy

Komitet Audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków. Przygotowany przez zespół ekspertów finansowych pod kierownictwem Pawła Spiechowicza (Grzegorz Błaszkowski, Marek Czerwieniec, Łukasz Koska, Waldemar Majek, Patryk Nekanda-Trepka, Cezary Ostrowski). Podręcznik konsultowano z praktykami, w tym m.in. prof. Andrzejem Nartowskim, dr Raimondo Egginkiem, dr Wiesławem Rozłuckim i in. Treść konsultowano z następującymi firmami i organizacjami: AON, Deloitte, Ernst&Young, Klubem Szefów Audytu, KPMG i PWC. Patronat honorowy wydania książki objęła Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, a Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych oraz ACCA sfinansowały jego nakład i dystrybucję do wszystkich członków rad nadzorczych spółek notowanych na GPW.

Grzegorz Surma

Print This Post Print This Post

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

two × one =