„Komitet audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków” – recenzja książki

Komitet Audytu w spółkach publicznych wprowadzono na mocy ustawy  z dn. 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym. Mimo wprowadzenia ww. ustawy, nie zaistniała na polskim rynku profesjonalna pozycja – kompendium wiedzy prowadzące spółkę „za rękę” w procesie tworzenia komitetu audytu. Wszystko zmieniło się w 2011 r. – od tego czasu dostępny jest kompletny, przystępnie napisany i dobrze zredagowany podręcznik „Komitet Audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków”. Zapraszamy do zapoznania się z naszą recenzją!

Komitet Audytu krok po kroku

Podręcznik krok po kroku wprowadza spółkę w zagadnienie komitetu audytu. W części pierwszej „Funkcjonowanie komitetu audytu” autorzy dokładnie omawiają m.in. 10 pierwszych kroków, które spółka powinna zrealizować by utworzyć dobry komitet audytu. W niniejszym rozdziale zaprezentowane zostały m.in potencjalne korzyści wynikające z powołania ww. struktury (m.in. pozytywny wpływ na kwestię bezpieczeństwa, unikania potencjalnego ryzyka, polepszenie procesu sprawozdawczości finansowej i systemu kontroli wewnętrznej etc.). Podręcznik kompleksowo omawia rolę komitetu, umocowanie w dokumentach spółki, proces przygotowywania regulaminu komitetu, procedurę wyboru członków, kompetencje, które powinny charakteryzować przewodniczącego komitetu audytu itd.

Można stwierdzić, iż komitet audytu jest narzędziem Rady Nadzorczej w spółce giełdowej. To organ powołany do wykonywania określonych zadań, w tym monitorowania następujących zagadnień: procesu sprawozdawczości finansowej, skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, procesu zarządzania ryzykiem, audytu wewnętrznego, wykonywania czynności rewizji finansowej, niezależności biegłego rewidenta – ważne, by członkowie komitetu audytu brali udział  w opiniowaniu i wyborze podmiotu badającego sprawozdanie finansowe.

Autorzy podręcznika zwracają uwagę na fakt, iż komitet audytu nie ma uprawnień decyzyjnych, jedynie wydaje rekomendacje i zalecenia dla rady nadzorczej, ponadto nie podejmuje decyzji wiążących dla zarządu. Jednakże na etapie tworzenia regulaminu komitetu nie należy ustanawiać jego kompetencji niejako w opozycji do działań zarządu, by nie tworzyć zbędnych antagonizmów i niechęci, które mogą wpłynąć negatywnie na przyszłą współpracę. Nie znaczy to oczywiście, że komitet jest strukturą podległą i ulega wpływowi zarządu – naruszyło by to znacznie niezależność jego członków.

Kompetencje finansowe Członka Komitetu

Warto pamiętać, iż zgodnie z zaleceniami „ustawy o biegłych (…)” by przynajmniej jeden z członków komitetu posiadał wysokie kompetencje w dziedzinie rachunkowości finansowej. Co to oznacza w praktyce? Posiadanie tytułu biegłego rewidenta, stopnia naukowy z tej dyscypliny, wieloletniego doświadczenia w roli dyrektora finansowego etc. Przy omawianiu kryterium niezależności jednego z członków komitetu wynikającego z „ustawy o biegłych” należy wspomnieć o istotnym przeoczeniu ustawodawcy, który to kryterium niezależności zdefiniował jako: brak posiadania akcji spółki lub jednostki z nią powiązanej, nieuczestniczenie w przygotowywaniu sprawozdania finansowego lub w prowadzeniu ksiąg rachunkowych spółki w ciągu ostatnich 3 lat oraz brak pokrewieństwa z osobami będącymi członkami organów spółki. Dr Raimondo Eggink, jeden z ekspertów zaangażowanych przy tworzeniu podręcznika słusznie stwierdził, iż ten zapis wprowadza kuriozalną możliwość dopuszczenia do członkostwa w komitecie audytu pracownika spółki, który zgodnie z ww. kryteriami jak najbardziej spełniałby kryteria niezależności, co byłoby kompletnym nieporozumieniem. W tym przypadku ważny jest zdrowy rozsądek członków Rady Nadzorczej.

W książce można znaleźć interesująco opisaną procedurę wprowadzenia nowych członków komitetu audytu w ich obowiązki służbowe (autorzy słusznie postulują przygotowanie tzw. starter – packa, tj. pakietu informacyjnego zawierającego najważniejsze informacje nt. spółki, w tym m.in. charakterystykę działalności, jej główne produkty, kontrahentów, konkurentów, strukturę organizacyjną i decyzyjną, sposób organizacji procesu sprawozdawczości finansowej w spółce, procedury zarządzania ryzykiem, regulaminy, wyniki badań rocznej i półrocznej sprawozdawczości biegłych rewidentów etc.).

Organizujemy pracę Komitetu Audytu

W kolejnych rozdziałach podręcznika omówiona została organizacja pracy komitetu audytu i 10 najważniejszych zasad skutecznej pracy komitetu. Zaprezentowane zostały korzyści wynikające z dobrej współpracy komitetu z zarządem i radą nadzorczą spółki. Od jakości tej współpracy wprost zależy skuteczność działań komitetu audytu. Ponadto, dobrym standardem jest zapisanie minimalnej liczby posiedzeń w regulaminie komitetu. Autorzy rekomendują co najmniej cztery spotkania w skali roku (w odpowiednim terminie przed sprawozdawczością okresową). Jeżeli w spółce dzieje się coś ważnego (sytuacja kryzysowa etc.), liczbę spotkań należy zwiększyć. Autorzy rekomendują również kontakt zdalny: mail, telekonferencje. Nie każdy przypadek ma newralgiczny charakter, pewne ustalenia można uczynić również zdalnie, co w istotny sposób wpływa na przyspieszenie procesu decyzyjnego.

W ostatniej części kompendium autorzy szeroko omawiają najważniejsze zadania które stoją przed komitetem audytu: sprawozdawczość finansową, zarządzanie ryzykiem, zagadnienie kontroli wewnętrznej, audyt wewnętrzny oraz proces badania sprawozdań finansowych. Każde z ww. zagadnień zostało omówione w sposób wyczerpujący i prostym językiem. Nawet osoba nie mająca kompetencji w dziedzinie finansów i rachunkowości może wiele wynieść z lektury niniejszej pozycji. To naszym zdaniem najważniejszy atut podręcznika. Drugim, nie mniej ważnym jest komplet 16 załączników (od propozycji regulaminu komitetu audytu, planu pracy, przez przykładową mapę ryzyka finansowego w spółce, kwestionariusze aż po stanowisko w sprawie sugerowanych zmian w ustawie o biegłych rewidentach). Niniejsze materiały mają dużą wartość praktyczną dla osób bezpośrednio odpowiadających w spółkach za prawno – organizacyjną stronę wdrażania i funkcjonowania komitentów audytu, jak i dla potencjalnych członków tego komitetu.

Podsumowując – świetna pozycja, którą przeczytaliśmy z wielkim zainteresowaniem. Nieoceniona dla praktyka, osoby zainteresowanej wejściem do komitetu audytu oraz dla IR-owca na co dzień współpracującego z działem prawnym. Na dzień dzisiejszy to jedyny podręcznik tego typu. Nasza ocena 9/10

Plusy

– tematyka

– strona merytoryczna i edytorska

– załączniki

 – dostępna wersja elektroniczna

Minusy

Komitet Audytu – pierwsze kroki. Przewodnik dla praktyków. Przygotowany przez zespół ekspertów finansowych pod kierownictwem Pawła Spiechowicza (Grzegorz Błaszkowski, Marek Czerwieniec, Łukasz Koska, Waldemar Majek, Patryk Nekanda-Trepka, Cezary Ostrowski). Podręcznik konsultowano z praktykami, w tym m.in. prof. Andrzejem Nartowskim, dr Raimondo Egginkiem, dr Wiesławem Rozłuckim i in. Treść konsultowano z następującymi firmami i organizacjami: AON, Deloitte, Ernst&Young, Klubem Szefów Audytu, KPMG i PWC. Patronat honorowy wydania książki objęła Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, a Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych oraz ACCA sfinansowały jego nakład i dystrybucję do wszystkich członków rad nadzorczych spółek notowanych na GPW.

Grzegorz Surma

Print This Post Print This Post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

13 + 16 =