„Dobre Praktyki A.D. 2015” – komentarz do projektu nowego kodeksu, cz. 8

IV. Walne zgromadzenie i relacje z akcjonariuszami

Kwestie ogólne

Zarząd spółki giełdowej i jej rada nadzorcza i powinny zachęcać akcjonariuszy do zaangażowania się w sprawy spółki, wyrażającego się przede wszystkim aktywnym udziałem w walnym zgromadzeniu. Walne zgromadzenie powinno obradować z poszanowaniem praw akcjonariuszy i dążyć do tego, by podejmowane uchwały nie naruszały uzasadnionych interesów poszczególnych grup akcjonariuszy.

Komentarz – zachęcenie interesariuszy spółki do zwiększenia swego zaangażowania w jej sprawy jest ruchem w dobrą stronę. Niewielu inwestorów obecnie bierze czynny udział w Walnych Zgromadzeniach Akcjonariuszy. Oczywiście, wiele winy w tym temacie leży po stronie emitentów, organizujących WZA w trakcie wakacji, tuż przed ważnymi świętami (Wszystkich Świętych, Boże Narodzenie, Sylwester etc.), przed lub tuż po zakończeniu długich weekendów etc. Jednak fakt jest faktem. Dla dalszego rozwoju nowoczesnego IR, jak i zwiększenia transparentności w procesie sprawozdawczym czynny inwestorski udział, zadawanie pytań i zgłaszanie wątpliwości jest elementem nieodzownym. Cieszy zatem fakt, iż regulator zwrócił na ww. stan uwagę, słusznie diagnozując jego przyczyny. Ostatnie zdanie ww. fragmentu jest bardzo istotne – naruszanie uzasadnionych interesów poszczególnych grup akcjonariuszy. W domyśle – coś do powiedzenia powinni mieć nie tylko ci najwięksi, większościowi, instytucjonalni, za którymi stoi siła funduszy inwestycyjnych różnorakiej proweniencji, lecz także ci mniejsi – inwestorzy indywidualni, których interesy powinny być respektowane. Dlatego tak ważny jest ich aktywny udział i komunikacja, nie tylko twarzą w twarz z zarządem na WZA, ale (na co dzień) z działem IR spółki.

IV.R.1. Jeżeli jest to uzasadnione z uwagi na strukturę akcjonariatu lub zgłaszane spółce oczekiwania akcjonariuszy, spółka powinna zapewnić akcjonariuszom możliwość udziału w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (elektroniczne walne zgromadzenie).

W ramach elektronicznego walnego zgromadzenia spółka zapewnia akcjonariuszom uprawnionym do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu co najmniej:

1) transmisję obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym,

2) dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym, a ramach której akcjonariusze mogą wypowiadać się w toku obrad walnego zgromadzenia, przebywając w miejscu innym niż miejsce obrad walnego zgromadzenia,

3) wykonywanie, osobiście lub przez pełnomocnika, prawa głosu przed lub w toku walnego zgromadzenia.

Komentarz – nowy paragraf to dużej części powtórzenie zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie IV.10 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy). Jest jednak kilka istotnych wyjątków. Pierwszy widać już na samym początku punktu. Elektroniczne Walne Zgromadzenie warto wprowadzić i ma sens głównie wtedy, gdy „jest to uzasadnione z uwagi na strukturę akcjonariatu lub zgłaszane spółce oczekiwania akcjonariuszy”. Dobrze, że regulator doprecyzował tą zasadę. Zapis w obecnie obowiązującym kodeks DPSN nie daje takie, stwierdzając wprost:

Spółka powinna zapewnić akcjonariuszom możliwość udziału w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (…)

Praktyka pokazała, iż na elektroniczne Walne w dużej ilości przypadków jest zdecydowanie za wcześnie z istotnego powodu – brak zainteresowania społeczności inwestorskiej. Tak jak wspomniałem powyżej, wprowadzenie kwantyfikatora „jeśli” czynni zapis nowego Ładu Korporacyjnego o wiele bardziej sensownym i przystającym do rzeczywistości.

Punkt 3, dotyczący sposobu głosowania (osobiście lub przez pełnomocnika) podczas WZA. Ww. punkt jest wprost przeniesiony z Punktu I.12 obecnie obowiązujących Dobrych Praktyk (tj. rekomendacje dot. dobrych praktyk spółek giełdowych).

IV.R.2. Spółka dąży do tego, aby w sytuacji gdy papiery wartościowe wyemitowane przez spółkę są przedmiotem obrotu w różnych krajach (lub na różnych rynkach) i w ramach różnych systemów prawnych, realizacja zdarzeń korporacyjnych związanych z nabyciem praw po stronie akcjonariusza następowała w tych samych terminach we wszystkich krajach, w których są one notowane.

Komentarz – nowy paragraf to powtórzenie zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  I.4 (rekomendacje dot. dobrych praktyk spółek giełdowych)

IV.R.3. Uchwała walnego zgromadzenia o podziale wartości nominalnej akcji nie powinna ustalać nowej wartości nominalnej akcji na poziomie, który mógłby skutkować bardzo niską jednostkową wartością rynkową tych akcji, co w konsekwencji mogłoby stanowić zagrożenie dla prawidłowości i wiarygodności wyceny spółki notowanej na giełdzie.

Komentarz – nowy paragraf to powtórzenie zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.9 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy)

Zasady szczegółowe

IV.Z.1. Spółka ustala miejsce i termin walnego zgromadzenia w sposób umożliwiający udział w obradach jak największej liczbie akcjonariuszy

Komentarz – nowy paragraf to powtórzenie zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  II.7 (dobre praktyki realizowane przez zarządy spółek giełdowych)

IV.Z.2. Spółka zapewnia powszechnie dostępną transmisję obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym.

Komentarz – ten paragraf to częściowe zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.10 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy)

IV.Z.3. Przedstawicielom mediów umożliwia się obecność na walnych zgromadzeniach, w stosunku do których spółka stosuje zasady I.Z.1.9 i IV.Z.2.

Komentarz – jakich walnych zgromadzeń tyczy się ta zasada? Takich, o których informacja jest publikowana nie później niż w terminie 7 dni przed datą WZA oraz tych, które będą transmitowane on-line w czasie rzeczywistym. Niniejsza zasada jest częściowym powtórzeniem zasady, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.1 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy). Z jednym wyjątkiem – obecnie obowiązująca zasada nie precyzuje szczegółowo charakteru WZA, jedynie ogólnie mówi o ułatwianiu dziennikarzom obecności na ww. wydarzeniach.

IV.Z.4. W przypadku otrzymania przez zarząd informacji o zwołaniu walnego zgromadzenia na podstawie art. 399 § 2 – 4 Kodeksu spółek handlowych, zarząd niezwłocznie dokonuje czynności, do których jest zobowiązany w związku z organizacją i przeprowadzeniem walnego zgromadzenia. Zasada ma zastosowanie również w przypadku zwołania walnego zgromadzenia na podstawie upoważnienia wydanego przez sąd rejestrowy zgodnie z art. 400 § 3 Kodeksu spółek handlowych.

Komentarz – regulator w tym punkcie przywołuje konkretny paragraf w Kodeksie Spółek Handlowych. Co zatem znajdziemy w art. 399 par. 2 ust. 2-4 KSH? To informacje dot. sytuacji, gdy zwołania WZA nie podejmuje się zarząd (niezależnie od powodów takiej decyzji).

§ 2. Rada nadzorcza może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w statucie, oraz nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zwołanie go uzna za wskazane.

§ 3. Akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu głosów w spółce mogą zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenie. Akcjonariusze wyznaczają przewodniczącego tego zgromadzenia.

§ 4. Statut może upoważnić do zwołania zwyczajnego walnego zgromadzenia, je-żeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w statucie, oraz do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia, także inne osoby.

Reasumując – w ww. sytuacjach zarząd bez zbędnej zwłoki powinien dokonać czynności, które precyzuje art. IV.Z.4 Niezwłocznie w tym kontekście warto interpretować jako nie  później niż 24 godziny od zajścia danego zdarzenia. W sytuacji wynikającej z art. 400 par. 3 KSH, czyli:

§ 3. Jeżeli w terminie dwóch tygodni od dnia przedstawienia żądania zarządowi nadzwyczajne walne zgromadzenie nie zostanie zwołane, sąd rejestrowy może upoważnić do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy występujących z tym żądaniem. Sąd wyznacza przewodniczącego tego zgromadzenia.

Zarząd również musi kierować się zasadą niezwłoczności w wypełnianiu obowiązków sprawozdawczych.

IV.Z.5. Regulamin walnego zgromadzenia oraz sposób prowadzenia obrad oraz podejmowania uchwał nie mogą utrudniać uczestnictwa akcjonariuszy w walnym zgromadzeniu i wykonywania przysługujących im praw. Zmiany w regulaminie walnego zgromadzenia powinny obowiązywać najwcześniej od następnego walnego zgromadzenia.

Komentarz – paragraf ten w większości powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.2 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy). Jedyna różnica to poszerzenie definicji „nieutrudniania uczestnictwa o sposób prowadzenia obrad i podejmowanie uchwał. Ma to sens, gdyż zarówno szczegółowiej  precyzuje prawa przysługujące akcjonariuszom, jak i obowiązki ciążące na spółkach.

Emitenci otrzymali jasną wykładnię, jak powinien wyglądać właściwie napisany regulamin WZA, praktyczne prowadzenie obrad oraz zasady podejmowania uchwał. Żadna z tych czynności nie powinna utrudniać akcjonariuszom korzystania z przysługujących im praw tylko dlatego, że emitent miał na ten temat odmienną opinię.

IV.Z.6. Spółka dokłada starań, aby odwołanie walnego zgromadzenia, zmiana terminu lub zarządzenie przerwy w obradach nie uniemożliwiały lub nie ograniczały akcjonariuszom wykonywania prawa do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu. Przerwa w obradach walnego zgromadzenia może mieć miejsce jedynie w szczególnych sytuacjach, każdorazowo wskazanych w uzasadnieniu uchwały w sprawie zarządzenia przerwy. Akcjonariusze biorący udział w walnym zgromadzeniu ustalają termin wznowienia obrad, przy czym termin ten nie może stanowić bariery dla wzięcia udziału we wznowionych obradach przez większość akcjonariuszy, w tym akcjonariuszy mniejszościowych.

Komentarz – to nowy z zapisów kodeksu „Dobrych Praktyk”. Precyzuje istotną kwestię związaną ze zmianą terminu WZA, jego odwołaniem i/lub zorganizowaniem przerwy w obradach. Jakakolwiek z ww. decyzji zostanie podjęta, w żaden sposób nie powinna utrudnić akcjonariuszom możliwości prawa do uczestnictwa w WZA. W realiach gdy większość zgromadzeń odbywa się w formie stacjonarnej (nie ma transmisji on-line) ten zapis jeszcze bardziej zyskuje na znaczeniu.

Dlaczego? Przyczyn jest kilka. Akcjonariusze odwiedzający walne zgromadzenia osobiście to nadal rzadkość (o czym wiele razy wspominają eksperci rynku, m.in. Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych). Jeżeli więc akcjonariusz zdecyduje się pokonać te często X kilometrów by osobiście przybyć na interesujące go Walne, odwoływanie zgromadzenia podając błahe powody (nie mówiąc już o terminie takiej decyzji) jest zwykłym utrudnianiem życia akcjonariuszom. Dobrze, że regulator zwraca uwagę na problem i doprecyzował swoje stanowisko w sprawie.

IV.Z.7. Spółka dokłada starań, aby projekty uchwał walnego zgromadzenia zawierały uzasadnienie umożliwiające akcjonariuszom podjęcie uchwały z należytym rozeznaniem. W przypadku, gdy umieszczenie danej sprawy w porządku obrad walnego zgromadzenia następuje na żądanie akcjonariusza lub akcjonariuszy, zarząd zwraca się o przedstawienie uzasadnienia proponowanej uchwały. Zasada nie dotyczy uchwał podejmowanych w sprawach porządkowych i formalnych oraz uchwał, które są typowymi uchwałami podejmowanymi w toku obrad walnego zgromadzenia.

Komentarz – kolejny z nowych zapisów Kodeksu. Uzasadnienia uchwał jest kluczowe w kontekście transparentności, oraz równego dostępu do informacji. Inwestorzy posiadają różny poziom wiedzy i doświadczenia. Każdy jednak (niezależnie od poziomu swej wiedzy i umiejętności) zapozna się z uzasadnieniem projektu uchwały, szczególnie w kwestiach mniej oczywistych, kontrowersyjnych etc. Przykłady? Proszę bardzo:

  • odejście od core businessu emitenta,
  • planowana restrukturyzacja,
  • zmiana polityki dywidendowej.

Przykładów można wymieniać wiele. Nie zapominajmy, iż ww. zasada funkcjonuje również „w drugą stronę” (projekt uchwały akcjonariusza bądź akcjonariuszy powinien zawierać jej uzasadnienie, by pozostali zainteresowani mieli czas i możliwość zapoznania się z nim. 

Reasumując – jak słusznie zauważył regulator, uzasadnienia nie wymagają uchwały porządkowe i formalne – „typowe”. Warto o tym pamiętać i unikać mnożenia „niepotrzebnych bytów”. Uzasadnianie rzeczy oczywistych i zrozumiałych dla każdego zdecydowanie do tych „bytów” należy.

IV.Z.8. Uprawnienia osobiste akcjonariuszy nie mogą prowadzić do utrudniania prawidłowego działania organów spółki.

Komentarz – nowy z zapisów. Jeżeli zostanie przyjęty, pozytywnie wpłynie na równość dostępu do informacji. Dotyczy głównie insiderów pierwotnych, gdyż właśnie oni najczęściej dysponują swoistym handicapem zarówno w dostępie do informacji (ryzyko insider trading), jak i możliwościach wpływania na spółkę, jej decydentów etc.

IV.Z.9. Członkowie zarządu i rady nadzorczej uczestniczą w obradach walnego zgromadzenia w składzie umożliwiającym udzielenie merytorycznej odpowiedzi na pytania zadawane w trakcie walnego zgromadzenia.

Komentarz – paragraf ten w większości powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  III.3 (dobre praktyki stosowane przez członków rad nadzorczych). Nowy zapis dodał jedynie frazę o członkach zarządu na WZA.

IV.Z.10. W przypadku zgłoszenia przez akcjonariusza żądania udzielenia informacji na temat spółki, nie później niż w terminie dwóch tygodni zarząd spółki jest obowiązany udzielić odpowiedzi na żądanie akcjonariusza lub poinformować go o odmowie udzielenia takiej informacji, jeżeli zarząd podjął taką decyzję na podstawie art. 428 § 2 lub § 3 Kodeksu spółek handlowych.

Komentarz – nowy zapis DPSN, odwołujący się wprost do art. 428 par 2 lub 3 KSH. Brzmi on następująco:

§ 2. Zarząd odmawia udzielenia informacji, jeżeli mogłoby to wyrządzić szkodę spółce, spółce z nią powiązanej albo spółce lub spółdzielni zależnej, w szczególności przez ujawnienie tajemnic technicznych, handlowych lub organizacyjnych przedsiębiorstwa.

§ 3. Członek zarządu może odmówić udzielenia informacji, jeżeli udzielenie in-formacji mogłoby stanowić podstawę jego odpowiedzialności karnej, cywilnoprawnej bądź administracyjnej.

Komentarz – nie każde pytania akcjonariusza należy skomentować (szczególnie gdy mogą mieć miejsce ww. sytuacje z KSH). Jeżeli jednak zarząd zdecydował, iż pytanie akcjonariusza może wyrządzić szkodę spółce albo odpowiedź na nie narazi na odpowiedzialność cywilną lub karną, powinien jak najszybciej przekazać tą informację zainteresowanemu akcjonariuszowi.

Jeżeli jednak nic nie stoi na przeszkodzie w udzieleniu takiej odpowiedzi, termin czternastodniowy (dni kalendarzowe) powinien być uznany za nieprzekraczalny przez odpowiedzialnego emitenta. Odpowiedź powinna być udzielona tak szybko, jak to możliwe (oczywiście w sytuacji, gdy będziemy pewni że jesteśmy w stanie przedstawić wyczerpującą odpowiedź na zadane przez akcjonariusza pytanie). Odpowiedź powinna być przedstawiona nie jedynie drogą mailową do zainteresowanej osoby, a na łamach serwisu www Emitenta – najlepiej w zakładce IR, dedykowanej Walnym Zgromadzeniom.

IV.Z.11. Uchwały walnego zgromadzenia powinny zapewniać zachowanie niezbędnego odstępu czasowego pomiędzy decyzjami powodującymi określone zdarzenia korporacyjne, a datami, w których ustalane są prawa akcjonariuszy wynikające z tych zdarzeń korporacyjnych.

Komentarz – nowy paragraf wprost powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.5 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy).

IV.Z.12. Uchwała walnego zgromadzenia w sprawie emisji akcji z prawem poboru powinna precyzować cenę emisyjną albo mechanizm jej ustalenia lub zobowiązywać organ do tego upoważniony do ustalenia jej przed dniem prawa poboru, w terminie umożliwiającym podjęcie decyzji inwestycyjnej.

Komentarz – nowy paragraf wprost powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.4 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy).

IV.Z.13. Dzień dywidendy oraz terminy wypłaty dywidendy powinny być tak ustalone, aby czas przypadający pomiędzy nimi był możliwie najkrótszy, a w każdym przypadku nie dłuższy niż 15 dni roboczych. Ustalenie dłuższego okresu pomiędzy tymi terminami wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Komentarz – nowy paragraf wprost powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.6 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy). Jedyna różnica dotyczy to kwestia semantyki (w obecnie obowiązujących DPSN używana jest zamienna fraza „dzień ustalenia praw do dywidendy”

IV.Z.14. Uchwała walnego zgromadzenia w sprawie wypłaty dywidendy warunkowej może zawierać tylko takie warunki, których ewentualne ziszczenie nastąpi przed dniem dywidendy.

Komentarz – nowy paragraf wprost powtarza zasadę, która pojawiła się już na łamach obecnie obowiązujących DPSN, a konkretniej w Punkcie  IV.7 (dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy). Jedyna różnica dotyczy to kwestia semantyki (w obecnie obowiązujących DPSN używana jest zamienna fraza „dzień ustalenia prawa do dywidendy”.

CDN

Grzegorz Surma

Print This Post Print This Post

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

7 + eight =